Marja Bosma, catalogustekst bij de tentoonstelling Ontplofte Blik, Centraal Museum Utrecht, 2012

Top-down Bottom-up

Hoe kun je tot een beeld komen zonder het te ontwerpen? Erwin Driessens en Maria Verstappen hebben zich er sinds zo'n twintig jaar op toegelegd om processen te ontwikkelen die zélf beelden en vormen veroorzaken – zonder dat de kunstenaar daar verder aan te pas komt. Daarbij maken ze die processen zo, dat de uitkomst niet voorspelbaar is, want dat is saai; ze willen zelf verrast worden door wat er gebeurt. Ze bouwden bijvoorbeeld een software programma waarin een netwerk van pixels een kunstmatig landschap genereert: E-volved Cultures. Doordat elke pixel op zijn naaste omgeving reageert, verandert het landschap continu van vorm, kleur en structuur.
Dat het kleinste element waaruit het computerbeeld is opgebouwd, de pixel, zoveel onvoorspelbare veranderingen teweeg kan brengen, is fascinerend. Voor Driessens & Verstappen was het een aanleiding om te onderzoeken of, en hoe zij dat ook op een andere manier zouden kunnen veroorzaken. Bij Ontplofte Blik kregen zij de kans om een nieuw experiment uit te voeren. Speciaal voor de tentoonstelling ontwikkelden Driessens & Verstappen de installatie Top down Bottom-up, met een druppel als kleinste deeltje. Een staaf was wordt aan het smelten gebracht, de druppels vallen één voor één naar beneden. Langzaam maar zeker wordt de was bevrijd van de mal waarin ze geperst was. Even gestaag bouwen de druppels was een nieuwe, vrije, grillige vorm op: een stalagmiet. Uiteindelijk zullen Driessens & Verstappen de stalagmieten weer omsmelten en de was in mallen laten stollen – een cyclisch proces dus, als in de natuur – en net als in de natuur gekenmerkt door instabiliteit en afwijkingen.
Anders dan een ingenieur die streeft naar het ontwikkelen van volkomen beheersbare processen en systemen, zijn Driessens & Verstappen er juist op uit om zoveel mogelijk los te laten en zo min mogelijk restricties op te werpen. Alleen een vrije, open ruimte – alleen wat je nog niet kent – daagt uit en fascineert.

Marja Bosma, catalogue text for the exhibition Expoloded View, Centraal Museum Utrecht, 2012

Top-down Bottom-up

How can you create a sculpture without designing it? Erwin Driessens and Maria Verstappen have devoted the past twenty years to developing processes that create sculptures and forms by themselves without the intervention of the artist. They design the processes so that the results are not predictable (which would be boring). They want to be surprised by what happens. For example, they developed software in which a network of pixels generates a landscape: E-volved Cultures. Because each pixel reacts to its neighbours, the landscape continuously changes in form, colour and structure.
It is fascinating that the smallest element that mkes up the computer images – the pixel – can bring about such unpredictable change. This prompted Driessens & Verstappen to explore how they could bring this about in a different way. Exploded View has given them the opportunity to conduct a new experiment. Specially for the exhibition they have developed the installation Top-down Bottom-up, with droplets of wax as the basic component. A rod of wax is melted, the droplets falling one by one. Slowly but surely the wax is liberated from the form in which it was moulded. Gradually the droplets create a new, free, capricious form: a stalagmite. Eventually Driessens & Verstappen will melt down the stalagmites and set the wax in moulds – a cyclic process, like in nature. And as in nature, this process is characterised by instability and deviation.
Unlike an engineer, who strives to develop completely manageable processes and systems, Driessens & Verstappen attempt to leave as much as possible to chance, with as few restrictions as possible. It is only a free, open space – that which you do not know, that challenges and fascinates.

driessens & verstappen info top-down bottom-up