Pareidolia

year: 2019
materials: robotics, microscope, camera, perspex, wood, metal, sea sand, screen 50 inch, black coated metal housing
location: church De Burght, Den Burg, Texel
commisioner: SEA Science Encounters Art, for the Sea Art Tour at the isle Texel
online info: website SEA Art Tour

Driessens & Verstappen are fascinated by the idea that all the faces of all the people who have ever lived and will ever live, may be found within the enormous quantity of grains of sand existing on earth. And even although finding a face is very rare, you know that innumerable faces are concealed among them. If you search long enough in the well nigh inexhaustible quantity of grains. Pareidolia* is a fully automatic robotic search engine scrutinizing grains of sand in situ. This proceeds as follows: there is a dosing funnel in the machine that sprinkles the sand across a slowly rotating glass disc. The microscope is above the disc and the light comes from under the glass. In addition to the sprinkle funnel, there is a swiper swiping the sand away that has traversed round the circuit, so making space for new grains. In addition to the optics and the mechanics of the robot installation, the artists have developed the detection software themselves, whereby they utilize AI and artificial neural networks. If a face is discovered within the scattered grains, a portrait will be recorded photographically. The system keeps tally of the top 100: as more grains are evaluated, this top 100 comprises increasingly higher scores, therefore better faces. The top 100 are shown on a large screen and its rounded form refers to the ocular nature of the microscope.

Jan-Berend Stuut, a geologist/sedimentologist attached to the NIOZ, is very knowledgeable about sand and was the obvious person to team up with. The type of sand needed for their art project ought to contain many different forms - not completely rounded ones but not too angular or too jagged either. Following Jan-Berend's advice, sand was collected at Paal 9 on Texel: grains with a high content of “facial plasticity”. Pareidolia is inspired by earth science but starts from an artistic point of view appealing to the imagination of a wide audience. The work offers a profounder insight into the morphology of sand grains and the inconceivable number of their unique variants. In addition, the work comments in a playful and absurdist manner on the extreme implementation of an anthropomorphic worldview, whereby everything revolves around Man who wishes to see his own image even in the tiniest grain of sand.

* Pareidolia is an illusion in which the observer perceives something recognisable in something it is not.

The production of Pareidolia was supported by the Creative Industries Fund NL.

Pareidolia

jaar: 2019
materialen: robotica, microscoop, camera, perspex, hout, metaal, zeezand, 50 inch beeldscherm, zwart gecoat metalen behuizing
locatie: kerk De Burght, Den Burg, Texel
opdrachtgever: SEA Science Encounters Art, voor de SEA Art Tour op Texel
online info: website SEA Art Tour

Driessens & Verstappen zijn gefascineerd door het idee dat alle gezichten van alle mensen die ooit geleefd hebben en nog zullen leven, gevonden kunnen worden binnen de enorme hoeveelheid zandkorrels die er op aarde aanwezig zijn. En al is het vinden van een gezicht zeer zeldzaam, dan weet je dat er ontelbare gezichten in verscholen liggen. Als je maar lang genoeg zoekt in die schier onuitputtelijke hoeveelheid korrels. Pareidolia* is een volautomatische robotische zoekmachine die ter plekke zandkorrels onder de loep neemt. Dit gaat als volgt: in de machine zit een doseertrechter waarmee het zand wordt uitgestrooid op een langzaam draaiende glazen schijf. De microscoop bevindt zich boven de schijf het licht komt van onder het glas. Naast de strooitrechter zit een schuivertje dat het zand, dat de ronde heeft afgelegd, wegveegt en zo plaats maakt voor nieuwe korrels. Naast de optica en de mechanica van de robotinstallatie, hebben de kunstenaars zelf de detectiesoftware ontwikkeld, waarbij ze gebruik maken van AI en kunstmatige neurale netwerken. Als een gezicht wordt ontdekt in de uitgestrooide korrels, wordt het portret fotografisch vastgelegd. Het systeem houdt een top 100 bij: naarmate er meer korrels geëvalueerd zijn bevat deze top 100 steeds hogere scores, dus betere gezichten. De top 100 wordt getoond op een groot beeldscherm en de ronde vorm ervan verwijst naar het oculair van de microscoop.

De aan het NIOZ verbonden geoloog/sedimentoloog Jan-Berend Stuut heeft veel kennis over zand en was voor de kunstenaars de aangewezen persoon om mee samen te werken. Het type zand dat ze voor hun kunstproject nodig hebben moet veel verschillende vormen in zich hebben, niet helemaal rond zijn, maar ook weer niet te hoekig of te grillig. Op advies van Jan-Berend wordt zand opgehaald bij Paal 9 op Texel: korrels met een hoog gehalte aan “gezichtsplastiek”. Pareidolia is geïnspireerd door aardwetenschap maar vertrekt vanuit een artistieke vraagstelling, die bij een breed publiek tot de verbeelding spreekt. Het werk biedt verdieping in de morfologie van zandkorrels en het onvoorstelbaar aantal unieke varianten ervan. Daarnaast geeft het werk op speelse en absurdistische wijze commentaar op een ver doorgevoerde antropocentrisch wereldbeeld, waar alles om de mens draait die zelfs in de allernietigste zandkorrel zijn evenbeeld wil zien.

* Pareidolia is een een vorm van illusie waarbij iemand iets herkenbaars waarneemt in iets wat het niet is.

De productie van Pareidolia werd ondersteund door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

driessens & verstappen sandfaces machine movie pareidolia